Leven in de tijd van Jezus en Johannes



Hoe zag het leven eruit in de tijd van Johannes – de apostel die Jezus liefhad? Johannes leefde in dezelfde tijd als Jezus, een tijd waarin het land Israël onder bezetting was van de Romeinen. Het Romeinse Rijk breidde zich enorm uit en Israël was maar een klein landje in het geheel.

 

  Opkomst van het Romeinse Rijk

Rome was van oorsprong een stadstaat die werd geregeerd door een koning. De monarchie maakte plaats voor een republiek, die werd bestuurd door een senaat. De inrichting van onze samenleving en die van veel andere westerse landen is gebaseerd op de voorbeelden van het Griekse en Romeinse Rijk. Hoewel de Romeinse senaat in eerste instantie bestond uit belangrijke en gezaghebbende families, konden uiteindelijk ook gewone burgers tot de senaat worden toegelaten. Het gemak waarmee verschillende volken, culturen en godsdiensten werden opgenomen in de stad Rome, maakte dat ze een grote groeipotentie had en ook snel uitgroeide tot een belangrijke macht. Ten tijd van Jezus’ leven leefden mensen in Israël en omringende landen onder de Romeinse bezetting. Israëlieten hadden een hekel aan de Romeinse bezetting en keken uit naar de vrijheid. Gelovige Joden keken uit naar de komst van de Messias, van wie ze geloofden dat hij hen zou bevrijden van de bezetting.

 

Toen Jezus op aarde rondliep, was Tiberius keizer van het Romeinse Rijk. Hij staat bekend als een kundig bestuurder die het Romeinse rijk stabiliseerde, maar had ook donkere trekken. Zo had Tiberius een uitgebreid spionagenetwerk en was hij wantrouwend. In het jaar 26 of 27 na Christus trok Tiberius zich terug op het eiland Capri. Het besturen van het Rijk liet hij voor een groot deel over aan zijn rechterhand Sejanus. Sejanus stond bekend als iemand die een hekel had aan Joden. Hij was bijvoorbeeld ook verantwoordelijk voor de aanstelling van Pilatus als gouverneur over Judea. Pilatus deelde Sejanus’ visie op de Joden (In het jaar 31 na Christus werd Sejanus geëxecuteerd, op verdenking van het voorbereiden van een staatsgreep tegen Tiberius). Tiberius stief uiteindelijk in 37 na Christus na een ziekbed. Caligula werd na hem keizer. Hij liet zich als God aanbidden en regeerde 4 jaar. Na zijn dood regeerde Claudius 13 jaar over het Romeinse Rijk. Hij werd in 54 na Christus opgevolgd door Nero, die keizer was tijdens de bekende brand in Rome, waar christenen de schuld van kregen. Nero regeerde tot 68 na Christus. Na zijn dood ontstond verdeeldheid en onrust in het rijk. Vier keizers volgden elkaar in korte tijd op. Vespasianus was de meest gelukkige, hij regeerde uiteindelijk van 69-79 na Christus.

Het Joodse Rijk ten tijde van Jezus’ leven op aarde

Toen Herodes de Grote stierf in 4 voor Christus na een ziekbed, had hij verschillende zonen aangesteld over delen van het rijk. In die tijd was het onrustig in het Joodse land, hoewel alle opstanden neergeslagen werden door een gouverneur in dienst van het Romeinse Rijk. Filippus werd tetrarch over de gebieden ten noorden van het meer van Galilea. Galilea en Perea waren onder beheer van Herodes Antipas (degene die Johannes de Doper ter dood bracht, regeerde van 4 voor Chr – 39 na Chr), terwijl Judea, Samaria en Idumea onder Archelaüs vielen. Herodes’ zuster Salome kreeg enkele steden toegewezen.

 

Archelaüs regeerde slecths 10 jaar. Een aantal vooraanstaande Joden en Samaritanen beklaagden zich bij keizer Augustus over de onkunde van Archelaüs.  Hij werd door de keizer verbannen. De provincies Judea, Samaria en Idumea werden vanaf toen ingelijfd bij de Romeinse provincie Syrië. Judea stond vanaf toen dus onder bestuur van Romeinse gouverneurs. Hoewel Judea werd bestuurd vanuit Caesarea, was in Jeruzalem altijd een legeronderdeel aanwezig. Hoewel de Joden overheerst werden door de Romeinen, lieten de Romeinen veel rechtszaken over aan het Sanhedrin (Joodse rechtscollege waarvan de hogepriester voorzitter was). Mede daarom werd Jezus ook gearresteerd door een groep van Romeinse soldaten en Joodse gerechtsdienaars. Het Sanhedrin kon overigens niet zomaar alles doen wat ze wilden; voor een ter dood veroordeling hadden ze altijd de goedkeuring van de Romeinse gouverneur nodig.

 

Ongetwijfeld de bekendste gouverneur uit de periode die we allemaal kennen uit de evangeliën is Pontius Pilatus. Hij was gouverneur van 23-36 na Christus. Zoals we eerder lazen had hij zijn functie te danken aan Sejanus, de rechterhand van keizer Tiberius. Opvallend aan het leven van Pilatus is dat de stukken uit de Bijbel waarin zijn rol rondom de dood en opstandig van Jezus beschreven wordt, afwijken van het beeld dat over hem bestond. Pilatus stond bekend iemand die korte metten maakte met alle onrusten en direct optrad als dat nodig was. Hij was niet iemand die zich bekommerde om een individueel mensenleven. Dat maakt zijn optreden in de veroordeling van Jezus extra bijzonder. Overigens werd Pilatus’ beschermheer Sejanus kort voor de situatie rondom Jezus ter dood veroordeeld. Pilatus’ positie was dus niet zo zeker meer.

 

Bovenstaande informatie geeft een zeer beknopte weergave van de geschiedenis van het land Israël in de tijd dat Jezus en Johannes op aarde leefden. Hoewel het beeld verre van compleet is, maakt de geschiedenis duidelijk dat Israël zich in een tijd bevond waarin veel gebeurde. Het was een onrustige tijd. In deze tijd wandelde Jezus hier op aarde. De Romeinen waren bezig met de uitbreiding van hun Rijk. De Joden keken uit naar de bevrijding van de bezetting. En toen kwam Jezus. Hoe moesten de mensen hem zien? Hoe paste Hij in het referentiekader van de mensen die leefden in die tijd? Johannes zet Jezus neer als de Zoon van God en kiest daarmee bewust een andere insteek dan bijvoorbeeld Matteüs, die Jezus als de Koning laat zien. Johannes laat aan de mensen zien dat Jezus ver boven de alledaagse realiteit uitstijgt en boven de tijd uitgaat. Hij was er al vanaf het begin… het vleesgeworden Woord, dat kwam om de zonde van de wereld weg te nemen en de wereld te redden.

                                                                                                                                                                                            AG

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s